Su Bilgi ve Yaşam
Su Bilgi ve Yaşam Kapısı Su Bilgi ve Yaşam

Bültenlerimizi almak için E-posta adresinizi yazınız.

Dünyanın en yaşlı sediri Antalya'da


ilgili etiketler
ambarKatran, Antalya, Bolkar, CedrusLibani, Çamkuyu, Dibek, DoğanKantarcı, sedir, TabiatKorumaAlanı, TorosSediri, YusufYavuz,

Antalya'nın Kumluca ilçesindeki Dibek Tabiatı Koruma Alanı'nda bulunan ve halk arasında 'Ambar Katran' olarak bilinen anıt sedir ağacının tam 2326 yaşında olduğu ortaya çıktı.

Türkiye, literatüre 'Cedrus Libani' olarak geçen ve sonraları 'Toros Sediri' olarak düzeltilerek hakkı teslim edilen sedir türünün, dünyada en yaygın topluluğa sahip olan ülke olarak biliniyor. Antalya'nın Elmalı, Kaş, Finike ve Kumluca ilçelerini kapsayan bölgede bulunan sedir ormanları da Türkiye'nin gıptayla bakılan doğal zenginliklerinden sayılıyor. Uzun yaşamalarıyla ünlü sedir ağaçlarının dünyada bilinen en yaşlıları da işte bu bölgede bulunuyor. Elmalı Çığlıkara'da bulunan 2007 yaşında olduğu bilinen ve Koca Katran adıyla anılan sedir ağacı, Türkiye'nin en yaşlı ağacı olarak tanımlanıyordu.




Ancak Kumluca Karacaören köyü yakınındaki Dibek Tabiatı Koruma Alanı'nda bulunan ve yöre halkının 'Ambar Katran' olarak adlandırdığı sedir ağacının yaşının tam 2326 olduğu ortaya çıktı. Toroslarda tarihe tanıklık ederek yaşamını sürdüren Ambar Katran, İ.Ö 323 yılında ölen Büyük İskender’le aynı zaman dilimini paylaşırken, Romalı devlet adamı Sezar’dan da 215 yaş büyük.

Dünyanın en yaşlı sediri olarak da adlandırılabilecek alan ağacın boyunun 26.7, çapının 2.50, çevresinin ise 7.85 m olarak ölçüldüğünü belirten İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Toplak İlmi ve Ekoloji Anabilim Dalı Emekli Öğretim Üyesi Prof. Dr. M. Doğan Kantarcı, bölgede yaptıkları ölçüm çalışmaları ve Ambar Katran hakkında bilgiler verdi.

Ambar Katran'ın yaşını hesaplamak için Çamkuyusu Sedir Araştırma Ormanı ve Bolkar Dağları'ndaki yaşlı sedirlerden aldıkları örnekleri karşılaştırarak hesapladıklarını anlatan Kantarcı, örnek alanlardaki en yaşlı sedir ağaçlarının, 1.30 m'deki çap gelişimleri incelenirse Ambar Katran'ın yaşı daha fazla çıkmaktadır. Bu iki yaşlı sedirin 200 yaşında 1.30 m'de geliştirdikleri ortalama 20.2 cm'lik kabuksuz çapa göre Ambar Katran'ın yaşı 2297 yıl olarak hesaplanabilmektedir dedi.

Ekoloji alanında çalışanlar için araştırma konularının bitip tükenmeyeceğini belirten Kantarcı, ancak orman ekolojisi alanında çalışmak arazide ölçme yapmak ve örnek almakla bitmez. Ölü örtü ve toprak analizleri, ibre veya yaprak analizleri, ağaçların beslenme büyüme ilişkilerinin ortaya konulabilmesi için gövde analizleri, ormanların tür bileşimleri, iklim özellikleri ve bu özelliklerin arazinin yapısına göre değişimleri, yetişme ortamı karakteristiklerinin belirlenmesi ve bulgularla ilişkilendirilmesi için zaman, gayret ve sabır gerekir dedi.



100 Soruda Çevre ve Çevre Sorunları
100 Soruda Çevre ve Çevre Sorunları


Ambar Katran'ın bulunduğu bölgede yürüttükleri çalışmalar sırasında sedirlerin değişik yetişme ortamlarındaki büyüme ilişkilerini incelediklerini kaydeden Kantarcı, bu amaçla inceledikleri bazı yaşlı sedirlerin, 0.30 m ile 1.30 m'deki çap gelişimleri ele aldıklarını söyledi. İncelenen çap gelişimlerinin, sedir ağacının sıklığa dayanma özellikleri konusunda ilgi çekici sonuçlar verdiğini anlatan Kantarcı, sedir, kendi saf meşceresi içindeki şartlarda fazla sıklıkta ve nispi bir kapalılıkta canlılığını devam ettirebilmekte fakat pek dar yıllık halkalar geliştirmektedir. Sıklığın bozulması sedir ağacının daha fazla su ve besin maddesi, tepesinin de daha fazla ışık alması yıllık halka genişliğinin artmasını sağlamaktadır. Sedir ağacı bu esnekliğini ileri yaşda da gösterebilmektedir. 1.30 m'deki çap gelişimi incelendiğinde bilhassa yaşlı ağaçların, 40, 50 ve 60 yaşında 1.30 m yüksekliğe ulaşabildiği görülmektedir bilgisini verdi.

Sedir ormanlarındaki pek çok yaşlı ağacın, 200-300 yaşında ancak 30-40 santim göğüs çapına ulaşmış olduğu halde, son 100-150 yılda yetişen sedirlerin daha hızlı bir çap gelişmesi gösterebildiğini kaydeden Kantarcı, yaşlı sedirlerle daha genç sedirler arasındaki yıllık halka genişliği farkını, son asırda sedir ormanlarında insan etkisinde aramak gerekir. Son 100-150 yıl içinde yetişen sedir ağaçları, insan eli ile seyreltilmiş meşcerelerde, daha fazla ışık alarak daha fazla yılık halkalar geliştirebilmişlerdir. Söz konusu özelliklerden dolayı sedir ağacının gövde analizini yapmadan kesin yaşının belirlenmesi mümkün değildir diye konuştu.

1982 yılında ölçtükleri Ambar Katran'ın yaşına aradan geçen süreyi de ekleyince 'dünyanın bilinen en yaşlı sediri' denilmesinde bir sakınca olmadığını da belirten Kantarcı, konuyla ilgili yaptığı çalışmayla da bunun belgelendiğini sözlerine ekledi. Dibek Ormanı, barındırdığı biyolojik çeşitlilik ve anıt ağaçlarıyla 1993 yılında Tabiatı Koruma Alanı olarak ilan edilerek, 550 hektarlık alan korumaya alınmıştı. Antalya’da yaşları 500 ile 2 bin arasında değişen çok sayıda anıt ağaç bulunuyor.

.
.

ilgili Etiketler
ambarKatran, Antalya, Bolkar, CedrusLibani, Çamkuyu, Dibek, DoğanKantarcı, sedir, TabiatKorumaAlanı, TorosSediri, YusufYavuz,
Kaynak:Yusuf Yavuz Tarih:29.01.2011
Bu haber 6959 kişi tarafından okunmuştur.

Yorumlar

Henüz bir yorum eklenmemiştir. İlk Yorumu siz ekleyin.

Adınız:
Yorumunuz:

Google Grupları
E-posta: SuBilgi grubunu ziyaret et

En çok okunan haberler
Son haberler
Çevre yatırımları mercek altında ( 11885 ) Devamı
Oksijen bolluğu açısından dünyanın ilk 3 yerinden biri 'Kazdağı' ( 9801 ) Devamı
Tuz Gölü'nde petrol aranıyor ( 9160 ) Devamı
Türkiye'de bir cennet: Göksu deltası ( 9035 ) Devamı
Uluabat Gölü Tehlikede ( 8641 ) Devamı
Orta Asya'nın en büyük çevre felaketi ( 8480 ) Devamı
G.Kore’nin ardından Çin ile de nükleer santral için görüşülüyor ( 8243 ) Devamı
Beyşehir Gölü ( 7677 ) Devamı
Yavru Caretta Carettalar Evlerine Döndü ( 7115 ) Devamı
Anadolu'nun Son Çizgili Sırtlanları ( 7113 ) Devamı
Dünyanın en yaşlı sediri Antalya'da ( 6959 ) Devamı
Akdeniz yükseliyor ( 6940 ) Devamı
Gri balina şaşırttı ( 6790 ) Devamı
Ergene İçin Kefenleri Giydiler! ( 6785 ) Devamı
'Dinazorlar küresel ısınmanın ürünü' ( 6725 ) Devamı
Yaban Hayatı Koridoru ( 2303 ) Devamı
Bafa Gölü köpürdü ( 2442 ) Devamı
Lavabonuzdan çıkan su tarlaları sulayacak ( 2868 ) Devamı
Kuraklık tehdidi ( 2641 ) Devamı
Çay içmek bizim işimiz ( 2633 ) Devamı
Sapanca gölü suya hasret ( 2628 ) Devamı
Kuraklık ( 3159 ) Devamı
kulaklı batağan kuşu Samsun'da görüldü ( 3172 ) Devamı
Bolu'dan iyi haber ( 2513 ) Devamı
Yabanıl Meyveli Türler Eylem Planı ( 2912 ) Devamı
Kaçak avcılara ceza ( 2840 ) Devamı
Yaban Hayatı Takibi ( 2731 ) Devamı
Yeşil Okul ( 2561 ) Devamı
Leopar ( 3498 ) Devamı
Yavru sincaplar doğaya... ( 2454 ) Devamı
Su Bilgi ve Yaşam
Flag Counter