Su Bilgi ve Yaam
Su Bilgi ve Yaam Kaps Su Bilgi ve Yaam

Bltenlerimizi almak iin E-posta adresinizi yaznz.

Leopar

Rportaj: mit ahin

ilgili etiketler
Anadolu, Batur_Avgan, biyolog, biyoloji, DicleUni, Diyarbakr, ekoloji, etobur, leopar, ODTU, Siirt, rnak,

Anadoluda artk yaamad dnlen bir byk kedi tr olan leoparla, ya da parsla son karlamamzda, maalesef onu yine canl gremedik. Peki bu olayn arka plannda neler var?

Konuyu Trkiyenin tek leopar uzman olan biyolog Batur Avgan ile konutuk. ODT Biyoloji blmnden 1999′da mezun olan Avgan, svirenin Bern niversitesi Evrim ve Ekoloji Enstitsnde hayvan davranlar zerine mastr yapt.




2011 ylnda Nahivanda leoparn durumunu belirlemek amacyla bir proje yrten Batur Avgan, 2012de Siirt ve rnakta leopar projesi yapmaya balad. Halen Doal Kaynak ve Biyolojik eitlilii Koruma Dernei adna Gneydou Anadolu Leopar Projesinin yrtcln yapan Avgan, sorularmz Siirtten yantlad.

Fakat Pazartesi gn obanlar ve jandarma ile olayn getii noktaya gittiimizde leoparn saldrdan sakland sylenen kovuun duvarnda kan lekeleri buldum. Bunlar obana gsterdiimde bir fikri olmadn syledi. Ayn akam Dicle niversitesinde hsan Yey leoparn derisini yzerken hayvann arka bacanda bir tabanca mermisi buldu. Mermi kaslara saplanp orada kanama yapmt. Buna ramen derinin zerinde kan yoktu. hsan bey bence ok gereki bir yorum yaparak leoparn yaralandktan sonra derideki kanamay temizleyecek kadar vaktinin olduunu, yani lmeden en az saatler nce leoparn bu yaray aldn syledi. Yani leopar Pazar gn obanlara saldrdnda byk olaslkla yaralyd. Tr ne olursa olsun, yaral bir hayvana ok yaklarsanz o hayvan size saldrr! Zaten lme stresi altnda olan hayvan kendini korumaya alacaktr.

Leopar gibi byk etoburlarn birok nemi vardr. Birincisi bulunduklar ekosistemdeki hayvanlar terbiye ederler. Nasl? Onlar avlayarak deil. Bir leopar bir ayda ka tane hayvan avlayabilir ki? Ekolojide tketici olarak adlandrlan geyik, yaban keisi, yaban domuzu gibi otoburlar yaadklar alanda byk etoburlarn bulunduunu anladklarnda btn davranlar deitirirler. Bu otoburlarn hayatlar bitkileri yemekle geer. Sahalarnda bir etobur varken ise vakitlerinin byk ksmn etraflarn kolacan etmekle geirirler. Bu srada da olmas gerektii kadar bitki yerler. Eer blgede bir etobur yoksa bir geyik ban otlara sabah gmer, akam kaldrr. Etoburlarn bulunmad alanlarda orman rtsnn ar derecede azald, endemik bitkilerin tkendii grld. Sadece otoburlar deil, tilki akal gibi kk etoburlar da byk etoburlardan ekinir. Onlar da daha temkinli dolamak zorunda kaldklar iin birim zamanda avladklar hayvanlarn says azalr. Herey bir dengeye varr. Bunu da leoparn varl ile ortaya kan korku yapar, leoparn kendisi deil!

2010 olay ile bu olayn ortak yan u: ldren kiiler hayatlarnda ilk defa leopar grmlerdi. Ne olduunu bilmeden ldrdler. Bu onlarn hatas deil. Bugn yaanan son derece normal bir sre. Erkek yavru leoparlar 2-3 yana kadar annelerinin yanlarnda onun himayesinde yaarlar. Anneden ayrldklarnda ise ilk i kendilerine bir hakimiyet alan bulmaya alrlar. Leoparlar territorial hayvanlardr ve ok byk alanlarda sadece tek birey yaar. Ergin erkekler kendi alanlarnda gen erkek bireyleri kabul etmezler. O nedenle bu gen erkekler kendilerine sahipsiz bir alan bulmak zorundadr. Anneden ayrlan gen diiler ise ya annenin hakimiyet alannn bir blmne yerleir, ya da yeni ve sahipsiz bir alan bulmak iin dolamaya balar, aynen gen erkek bireyler gibi.



100 Soruda evre ve evre Sorunlar
100 Soruda evre ve evre Sorunlar


imdi yle dnn: Anneden ayrldnz. Yandaki erkek bireyin alanna girdiniz. Oras dolu. Bir yandakine getiniz. Yine dolu. Bu dngye devam edersiniz. Ta ki ya yeni lm ve sahipsiz kalm bir erkek bireyin alanna yerleeceksiniz, ya yal bir erkek bireyin alann elinden alacaksnz, ya da iyice uzaklap poplasyonun dalmnn dnda kendinize bir yer bulacaksnz. Bu bulduunuz yerde erkek leopar yok demek, zaten orada leopar poplasyonu da yok demektir. Yani, hogeldiniz Diyarbakra! Poplasyonlar da aslnda bu ekilde geniler, trler dalmlarn bu ekilde bytr. Bu cesur ve yalnz kalm nc, gen erkek bireylerle. Hi leoparn yaamad bir alana gelip onlar hi tanmayan insanlarla karlatklarnda bir ou ldrlr.

Bize den leoparlarn ldrlmelerini engelleyecek ortam onlara hazrlamak. nsanlar leopara kar deil. Zaten ne olduunu bilmiyorlar ki kar olsunlar. nsanlarn korkmamalarn salamamz gerekiyor. Ben de bugn bunu yapyorum. Austos 2013te GEF Kk Destek Programnn ve Doa Koruma ve Milli Parklar Genel Mdrlnn destek verdikleri bir proje balatld. Ben Antalya merkezli Doal Kaynak ve Biyolojik eitlilii Koruma Dernei ve Urfa merkezli Doa Kltr ve Yaam Dernei adna projeyi yrtyorum. Bu projenin amac seilen iki sahada leoparn varlna dair kantlara ulamak ve o blgelerde yerel halkn leopar konusunda bilgilendirilmesini salamak. Bu sahalar rnak-Siirt snrndaki Gabar Da ve Siirt-Batman snrndaki Gney Mu Dalar. Diyarbakrda ldrlen bireyin de bu blgeleri geip geldii kukusu var.

insanolu binlerce yldr leopar gibi byk etoburlara sayg duyar. Onu doann sembol olarak grr. Bu ok farknda olduumuz birey deildir, ama leopar gibi trler insan ile doadaki tm trler arasnda birer elidir. Doaya kar duyarl olmak iin onu sevmemiz gerekir. Yani bir duygu beslememiz lazmdr. Bu duygunun ilk art iletiim kurmaktr. Bir memeli olan insan, bir otla veya kayalarla iletiimi ok kolay kuramaz. Bu iletiimi ilk nce etoburlara kar bir duygu bu korku da olur, sayg da- besleyerek olur. Uzaktan muhteem kayalklarla evrili bir daa bakarken, o dada leoparn, kurtlarn yaadn bilmek, sizin o daa kar hislerinizi ok deitirir.

.
.

ilgili Etiketler
Anadolu, Batur_Avgan, biyolog, biyoloji, DicleUni, Diyarbakr, ekoloji, etobur, leopar, ODTU, Siirt, rnak,
Kaynak:Yeil Gazete
Haberin Devamn Okumak iin Tklaynz. Bu haber 3045 kii tarafndan okunmutur.

Yorumlar

Henz bir yorum eklenmemitir. lk Yorumu siz ekleyin.

Adnz:
Yorumunuz:

Google Gruplar
E-posta: SuBilgi grubunu ziyaret et

En ok okunan haberler
Son haberler
evre yatrmlar mercek altnda ( 11679 ) Devam
Oksijen bolluu asndan dnyann ilk 3 yerinden biri 'Kazda' ( 9310 ) Devam
Tuz Gl'nde petrol aranyor ( 8861 ) Devam
Trkiye'de bir cennet: Gksu deltas ( 8625 ) Devam
Uluabat Gl Tehlikede ( 8217 ) Devam
Orta Asya'nn en byk evre felaketi ( 8174 ) Devam
G.Korenin ardndan in ile de nkleer santral iin grlyor ( 8087 ) Devam
Beyehir Gl ( 7469 ) Devam
Yavru Caretta Carettalar Evlerine Dnd ( 6876 ) Devam
Akdeniz ykseliyor ( 6738 ) Devam
Anadolu'nun Son izgili Srtlanlar ( 6690 ) Devam
Ergene in Kefenleri Giydiler! ( 6610 ) Devam
Gri balina artt ( 6596 ) Devam
Dnyann en yal sediri Antalya'da ( 6562 ) Devam
'Dinazorlar kresel snmann rn' ( 6531 ) Devam
Yaban Hayatı Koridoru ( 1902 ) Devam
Bafa Gl kprd ( 2031 ) Devam
Lavabonuzdan kan su tarlalar sulayacak ( 2400 ) Devam
Kuraklk tehdidi ( 2168 ) Devam
ay imek bizim iimiz ( 2173 ) Devam
Sapanca gl suya hasret ( 2217 ) Devam
Kuraklk ( 2650 ) Devam
kulakl bataan kuu Samsun'da grld ( 2673 ) Devam
Bolu'dan iyi haber ( 2169 ) Devam
Yabanl Meyveli Trler Eylem Plan ( 2410 ) Devam
Kaak avcılara ceza ( 2428 ) Devam
Yaban Hayat Takibi ( 2260 ) Devam
Yeil Okul ( 2168 ) Devam
Leopar ( 3045 ) Devam
Yavru sincaplar doaya... ( 2126 ) Devam
Su Bilgi ve Yaam
Flag Counter